เปิดร้านบริการในห้างได้ทราฟฟิกคนเดินจริง แต่จุดที่พลาดคือกำไรหายไปกับค่าเช่าและต้นทุนแฝงที่ไม่ได้อยู่ในหน้าแรกของสัญญา เกณฑ์ตัดสินที่ใช้ได้ก่อนเซ็นคือ ดูว่ายอดขายของร้านสวิงตามฤดูมากแค่ไหน ถ้าสวิงมาก การจ่ายแบบ GP จะยืดหยุ่นกว่า ถ้ายอดนิ่ง ค่าเช่าคงที่คุมงบง่ายกว่า ที่เหลือคือการรวมต้นทุนแฝงให้ครบก่อนคำนวณจุดคุ้มทุน

GP กับค่าเช่าคงที่ ต่างกันยังไง

แผนภาพเทียบสามรูปแบบค่าเช่าในห้าง ค่าเช่าคงที่ GP ส่วนแบ่งยอดขาย และแบบผสม

รูปแบบ ร้านจ่ายยังไง
ค่าเช่าคงที่ จ่ายเท่ากันทุกเดือน ไม่ขึ้นกับยอดขาย
GP (ส่วนแบ่งยอดขาย) จ่ายเป็นเปอร์เซ็นต์ของยอดขาย
ผสม ค่าเช่าขั้นต่ำบวก GP ส่วนเกิน
ทิป: ร้านบริการที่ยอดขายผันผวนตามฤดู ค่าเช่าคงที่อาจหนักในเดือน low season ส่วน GP จะยืดหยุ่นกว่า แต่ห้างมักคิดขั้นต่ำไว้อยู่ดี

ต้นทุนแฝงที่มักลืมคิด

  • ค่าส่วนกลางและค่าบริการพื้นที่
  • ค่าไฟและค่าน้ำ ตามจริงหรือเหมา
  • ค่ามัดจำและค่าตกแต่งตามสเปกห้าง
  • ค่าการตลาดหรืออีเวนต์ที่ห้างเรียกเก็บ

ก่อนเซ็นสัญญาเช่า ดูอะไรบ้าง

  • รูปแบบค่าเช่า (คงที่ GP หรือผสม) และอัตราขึ้นค่าเช่ารายปี
  • ระยะสัญญาและเงื่อนไขต่อสัญญา
  • เงื่อนไขเลิกสัญญาก่อนกำหนดและค่าปรับ
  • ใครรับผิดชอบซ่อมแซมและปรับปรุงพื้นที่
  • ข้อจำกัดเวลาเปิด-ปิดตามห้าง

เช็กลิสต์ก่อนเปิดร้านในห้าง

อินโฟกราฟิกเช็กลิสต์ต้นทุนแฝงและข้อสัญญาที่ต้องดูก่อนเช่าพื้นที่ในห้าง เหมาะสำหรับแชร์

  1. คำนวณจุดคุ้มทุนจากค่าเช่าหรือ GP จริง
  2. รวมต้นทุนแฝงทั้งหมดเข้าในแผน
  3. อ่านเงื่อนไขเลิกสัญญาและค่าปรับให้ครบ
  4. เทียบทราฟฟิกห้างกับกลุ่มลูกค้าร้าน
  5. วางวิธีดูยอดขายต่อสาขาเพื่อเทียบกับค่าเช่า

ตัวอย่างสถานการณ์: เดือน low season ที่ค่าเช่าไม่ลดตาม

สมมติว่าร้านสปาในห้างมีเดือนที่ยอดขายดีประมาณ 400,000 บาท และเดือนที่เงียบประมาณ 180,000 บาท ถ้าจ่ายค่าเช่าคงที่ 60,000 บาทต่อเดือน ภาระในเดือนเงียบจะหนักกว่ามากเมื่อคิดเป็นสัดส่วนของยอดขาย (ตัวอย่างสมมติเพื่อแสดงวิธีเทียบ ไม่ใช่อัตราจริงของห้างใด)

ถ้าเปลี่ยนไปจ่ายแบบ GP ภาระจะขึ้นลงตามยอดขาย เดือนเงียบจ่ายน้อยลงตามจริง แต่ห้างส่วนใหญ่กำหนดค่าเช่าขั้นต่ำไว้ด้วย จึงต้องดูว่าขั้นต่ำนั้นสูงแค่ไหน เพราะถ้าสูงใกล้ค่าเช่าคงที่ ข้อดีของ GP ก็แทบไม่เหลือ

สิ่งที่ควรทำก่อนเซ็นคือเอายอดขายจริงของร้านที่มีอยู่ ทั้งเดือนดีและเดือนเงียบ มาลองคำนวณทั้งสองแบบเทียบกัน แล้วดูว่าแบบไหนทำให้เดือนที่แย่ที่สุดยังอยู่ได้

ต้นทุนและข้อสัญญาที่ทำให้ร้านในห้างขาดทุนเงียบๆ

  • คำนวณจุดคุ้มทุนจากค่าเช่าอย่างเดียว — เพราะค่าเช่าเป็นตัวเลขที่เห็นชัดที่สุด แต่ค่าส่วนกลาง ค่าไฟ และค่าการตลาดรวมกันมักไม่น้อย ให้รวมทุกรายการเข้าไปก่อนคำนวณ
  • ไม่ถามอัตราขึ้นค่าเช่ารายปี — ทำให้ปีที่สองกำไรหายไปโดยไม่ได้วางแผน ควรถามอัตราปรับขึ้นและใส่ในประมาณการตั้งแต่แรก
  • มองข้ามค่าตกแต่งตามสเปกของห้าง — เพราะคิดเป็นค่าใช้จ่ายครั้งเดียว แต่บางที่กำหนดวัสดุและผู้รับเหมาที่ต้องใช้ ทำให้ต้นทุนสูงกว่าที่ประเมิน
  • ไม่อ่านเงื่อนไขเลิกสัญญาก่อนกำหนด — ทำให้ออกจากพื้นที่ที่ขาดทุนไม่ได้เพราะค่าปรับสูง ควรรู้ทางออกก่อนเข้า
  • ไม่เทียบกลุ่มลูกค้าห้างกับบริการของร้าน — ทำให้ได้คนเดินผ่านมากแต่จองน้อย ควรดูว่าคนที่เดินในห้างนั้นตรงกับบริการและช่วงราคาของร้านหรือไม่

สรุป

เปิดร้านในห้างให้กำไรอยู่รอด ต้องเข้าใจว่าจ่ายแบบ GP หรือค่าเช่าคงที่ รวมต้นทุนแฝงให้ครบ และอ่านเงื่อนไขเลิกสัญญาก่อนเซ็น การดูยอดขายต่อสาขาอย่างใกล้ชิดช่วยให้รู้เร็วว่าสาขาในห้างคุ้มค่าเช่าหรือไม่

อยากเทียบยอดขายแต่ละสาขากับค่าเช่าได้ทุกวัน?

ทดลองใช้ Ease POS

คำถามที่พบบ่อย

GP กับค่าเช่า แบบไหนดีกว่าสำหรับร้านบริการ?
ขึ้นกับความผันผวนของยอดขาย ยอดสวิงมาก GP ยืดหยุ่นกว่า ยอดนิ่ง ค่าเช่าคงที่คุมงบง่ายกว่า

เลิกสัญญาเช่าก่อนกำหนดได้ไหม?
ได้ตามเงื่อนไขในสัญญา มักมีค่าปรับ ต้องอ่านข้อเลิกสัญญาก่อนเซ็น

ลำดับตรวจสัญญาเช่าในห้างก่อนเซ็น

  1. รวมค่าใช้จ่ายทุกรายการที่ห้างเรียกเก็บไว้แผ่นเดียว ไม่ใช่ดูแค่ค่าเช่า
  2. เอายอดขายจริงเดือนดีและเดือนเงียบมาคำนวณทั้งแบบ GP และค่าเช่าคงที่
  3. ถามอัตราขึ้นค่าเช่ารายปีและเงื่อนไขต่อสัญญาก่อนตัดสินใจ
  4. อ่านข้อเลิกสัญญาก่อนกำหนดและค่าปรับให้ครบทุกวรรค
  5. วางวิธีดูยอดขายต่อสาขาให้เทียบกับค่าเช่าได้ทุกเดือนหลังเปิด

เปิดร้านบริการในห้าง ควรขอเป็นแบบผสมได้ไหม
ขอเจรจาได้ แบบผสมคือค่าเช่าขั้นต่ำบวกส่วนแบ่งเมื่อยอดเกินระดับหนึ่ง สิ่งที่ต้องดูคือขั้นต่ำนั้นสูงเท่าไรและส่วนแบ่งเริ่มคิดที่ยอดเท่าไร

ยอดขายในห้างต้องรายงานให้ห้างทุกวันไหม
สัญญาแบบ GP มักกำหนดให้รายงานยอดขายตามรอบที่ตกลง และอาจให้เชื่อมข้อมูลการขาย ควรถามวิธีรายงานก่อนเซ็นเพื่อเตรียมงานหลังบ้าน

ถ้าห้างปรับปรุงพื้นที่ ร้านต้องปิดชั่วคราวแล้วใครรับผิดชอบ
ขึ้นอยู่กับข้อสัญญา ควรถามเรื่องการชดเชยหรือลดค่าเช่าช่วงปิดปรับปรุงและให้ระบุไว้เป็นลายลักษณ์อักษร

สรุปสั้นเรื่องการเปิดร้านบริการในห้าง

  • ก่อนเปิดร้านบริการในห้าง ให้ดูก่อนว่ายอดขายสวิงตามฤดูมากแค่ไหน สวิงมาก GP ยืดหยุ่นกว่า ยอดนิ่ง ค่าเช่าคงที่คุมงบง่ายกว่า
  • เปิดร้านบริการในห้าง แล้วต้องดูยอดขายต่อสาขาเทียบค่าเช่าทุกเดือน ไม่ใช่ดูตอนสิ้นปี
  • การเปิดร้านบริการในห้าง ต้องรวมค่าส่วนกลาง ค่าไฟ ค่าตกแต่ง และค่าการตลาดเข้าไปก่อนคำนวณจุดคุ้มทุน
  • ค่าเช่าขั้นต่ำที่ห้างกำหนดไว้ อาจทำให้ข้อดีของ GP แทบไม่เหลือ
  • อ่านข้อเลิกสัญญาก่อนกำหนดและอัตราขึ้นค่าเช่ารายปีให้ครบก่อนเซ็น

แหล่งอ้างอิง: ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เรื่องเช่าทรัพย์ (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา) · อัตรา GP และค่าเช่าเป็นเงื่อนไขทางการค้าของแต่ละศูนย์การค้า ไม่มีอัตรากลางที่ประกาศเป็นทางการ

บทความที่เกี่ยวข้อง